Justyna Cząstka-Kłapyta

Całe moje życie zawodowe i prywatne związane jest z górami. Jestem przewodniczką tatrzańską i beskidzką, przodowniczką beskidzką i tatrzańską GOT, doktorem nauk humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, etnologiem, etnomuzykologiem i antropologiem kultury i muzykiem. Jestem również wykładowczynią Uniwersytetu Jagiellońskiego, organizatorką i koordynatorką karpackich projektów badawczych i popularnonaukowych oraz jurorką przeglądów folklorystycznych. Od ponad 10 lat współpracuję z kwartalnikiem „TATRY” TPN.

GÓRY OD KOŁYSKI
Góry są obecne w moim życiu od zawsze, chyba dzięki moim przodkom. Urodziłam się w Zakopanem, a po Tatrach wędruję regularnie właściwie od ósmego miesiąca życia. To moi rodzice, sami będący przodownikami tatrzańskimi, wprowadzili mnie w świat gór. Szczególne miejsce w moim sercu zajmuje Dolina Chochołowska, z którą jestem związana od dzieciństwa. To właśnie tam rok po roku aż do dziś uprawiałam turystykę narciarską.
Moja rodzina od pokoleń związana jest z działalnością górską – począwszy od mojej prababki Zofii Kubali, która była pierwszą turystką sfotografowaną na Babiej Górze w 1897 roku. Jej syn, dr med. Aleksander Frankowski, zasłużony działacz PTTK, był inicjatorem usunięcia ze schronisk wysokoprocentowego alkoholu i jako chirurg-ortopeda był zdecydowanie przeciwny tworzeniu schodów w Tatrach – o czym grzmiał na konferencjach! Po utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego jako pierwszy rozpoczął regularne patrole na jego terenie, pełniąc funkcję strażnika oraz założyciela i pierwszego szefa Rejonowej (Krakowskiej) Straży Ochrony Przyrody.

GDZIE WĘDRUJĘ?
Od 25 lat prowadzę turystów po Tatrach polskich i słowackich, Pieninach, Gorcach i Beskidach. Mam również doświadczenie w prowadzeniu wypraw po Karpatach Wschodnich, w tym po najwyższych pasmach gór Rumunii i Ukrainy.
Prywatnie od 15 lat regularnie eksploruję Alpy, Pireneje oraz góry Bałkanów.

O CZYM OPOWIADAM?
Podczas wycieczek nie tylko prowadzę po szlakach. Przede wszystkim staram się dzielić swoją fascynacją górami i odkrywać przed wędrowcami ich tajemnice. Łączę wiedzę o przyrodzie, historii i krajobrazie z opowieściami o kulturze, tradycjach i życiu mieszkańców gór.
Wierzę, że góry i tym samym życie można poznawać nie tylko poprzez szlak i panoramę, ale także poprzez ludzi, którzy od pokoleń tworzą ich kulturę i historię.

BADAWCZO
Od ponad dwóch dekad prowadzę badania kultur karpackich w Polsce, na Słowacji, Ukrainie, w Rumunii i na Bałkanach. Jestem autorką monografii „Kolędowanie na Huculszczyźnie” oraz licznych publikacji poświęconych kulturze Karpat.
Moje badania zaowocowały między innymi tysiącami nagrań i materiałów dokumentujących tradycyjną muzykę oraz codzienne życie mieszkańców Karpat. Szczególnie interesuje mnie to, co pozwala zrozumieć góry nie tylko jako przestrzeń przyrodniczą, ale również jako miejsce życia, pamięci, tradycji i spotkania różnych kultur.

MOTTO ŻYCIA
„Prawdziwy Człowiek Gór to ten, co odkrył ich tajemnice i potrafi górami żyć w dolinach.”